ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΡΜΕΝΙΑΝΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ Ο “ΚΡΙΤΟΒΟΥΛΙΔΗΣ”

O πρόεδρος και το Διοικητικό Συμβούλιο σας καλωσορίζουν

στα Ιντερνέτια τουτανέ

και στα ιστοσελίδια

που κι οι μεγάλοι γίνονται

κοπέλια για παιχνίδια

Τόπος απού ‘χει αρχοντιά

πω τσ’ άλλους ξεχωρίζει

γι’ αυτό και ο νους μου κάθε αργά

τσ’ Αρμένους τριγυρίζει

Τσ’ Αρμένους εις τον Πλάτανο

μια συντεκνιά θα κάνω

γιατί ‘χει άντρες πώ γενιά

και εγώ με τσ’ άντρες κάνω

Ούλος ο κόσμος να καεί

να βγάλει αστιβίδες

μα οι Αρμένοι μη καούν

γιατί ‘χουν μερακλήδες

Τσ’ Αρμένους εις τσι ποταμούς

είναι πολλά τα χέλια

μα κείνα τα μαριόλικα

βγάνουν καλά κοπέλια

 

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΣΤΑ ΤΡΙΑΚΟΣΤΑ ΓΕΝΕΘΛΙΑ ΤΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ

Ο Σύλλογος Αρμενιανών Αττικής ΄΄Ο ΚΡΙΤΟΒΟΥΛΙΔΗΣ΄΄με ιδιαίτερη χαρά πραγματοποιεί τη σημερινή εκδήλωση ,αφιέρωμα στα 30χρονα γενέθλια του Συλλόγου μας ,και γι αυτό σας ευχαριστούμε που ανταποκριθήκατε στο κάλεσμά μας. Ιδρυτικά μέλη του Συλλόγου το 1979 ήταν ο Γιώργος ο Μανατάκης ,ο Μιχάλης Τερεζάκης ,Μιχάλης Καβρουλάκης ,Βασίλης Μαραγκουδάκης ,Γιάννης Βαγιωνάκης και Χαράλαμπος Μπουρνάζος οπου και ο νονός του Συλλόγου ,τους ευχαριστούμε όλους ιδιαίτερα αυτούς που δεν είναι σήμερα μαζί μας.Ιδρυτικά μέλη ακόμα που υπογράφουν το καταστατικό ιδρύσεως του Συλλόγου –προσυπογράφουν με ημηρομηνία 19 Μαρτίου 1979 οι Βασμουλάκης Δημήτρης ,Τερεζάκης Πέτρος ,Βασμουλάκης Γιάννης,Βαγιωνάκης Νίκος ,Τερεζάκης Σπύρος ,Βαγιωνάκης Μιχάλης ,Μπουντάκης Παναγιώτης ,Πιπεράκης Μανώλης ,Λαμπαθάκης Βασίλης ,Πατηνιωτάκης Γιάννης του Ανέστη ,Φραδελάκης Ιωάννης ,Καλιβρετάκη –Μεντζάκη Ευαγγελία ,Τσακιράκης Νίκος του Νικολάου ,Μπουρνάζος Κωνσταντίνος ,Καλιβρετάκη –Χλουβεράκη Αικατερίνη ,Βαγιωνάκης Γιώργος ,Μιχελογιάννης Ιωσήφ ,Φρεσκάκης Γεώργιος και Βασμουλάκης Δημήτριος του Ιωάννη .

Η προσφορά του Συλλόγου όλα αυτά τα χρόνια μεγάλη .Διατελέσαντες πρόεδροι ήταν ο Γιώργος Μανατάκης για 6 χρόνια,ακολούθησε ο αείμνηστος Γιώργος Φρεσκάκης για 17 χρόνια ,και ο Γιάννης Τσακιράκης για 2 χρόνια ,τα 4 τελευταία χρόνια πρόεδρος είναι ο ομιλών .

Το έργο όλων αυτών δεν είναι δυνατόν να προβληθεί και να αναφερθεί σήμερα.

Μια γενική αναφορά και ορισμένα γεγονότα όμως θα αναφερθούν,γιατί είναι υποχρέωσή μας.Με ενέργειες του Συλλόγου παραχωρήθηκε το περβόλι της Παναγίας από την ενορία Αρμένων και τη Μητρόπολη στο Σύλλογο,για να γίνει αργότερα το γήπεδο ,στην άκρη του γηπέδου αργότερα το κοινοτικό γραφείο που τώρα μα τη δημιουργία των Δήμων σε μια αίθουσά του φιλοξενείται το πρόγραμμα της κατ ΄ οίκον βοήθειας του Δήμου .Μεδαπάνες και ενέργειες του Συλλόγου επίσης αλλάχθηκαν και τοποθετήθηκαν οι λάμπες στις κολώνες της Δ.Ε.Η.Χρήματα επίσης διατέθηκαν στην κεράμωση του Αγ.Νικολάου.Συγκεκριμένα δύο φορές,γιατί η πρώτη κεράμωση ήταν ανεπιτυχής ,με αποτέλεσμα να έχει υγρασία η Εκκλησία .

Με δαπάνες και ενέργειες του Συλλόγου μπήκε η παιδική χαρά στο γήπεδο καθώς και τα πρώτα δοχεία απορριμάτων στο χωριό,με ενέργειες του εν ζωή τότε κ.Δημήτρη Βουτσαδάκηπου ήταν μέλος του διοικητικού συμβουλίου.Μετά το Παναποκορωνιώτικο Συνέδριο που πραγματοποιήθηκε στο Ιδρυμα Αγία Σοφία το 1987,ο Σύλλογος και η κοινότητα Αρμένων παρέθεσαν δεξίωση στους Αρμένους στο κέντρο ΄΄ΠΛΑΤΑΝΟΣ΄΄.Τα αποκαλυπτήρια μνημείων ΄΄΄Πεσόντων του χωριού μας –Καλλίνικου Κριτοβουλίδη και Ανέστη Αναστασιάδη ήταν επίσης έργα του Συλλόγου ,καθώς και η τοποθέτηση της προτομής του γιατρού Γιώργου Μιχελογιάννη σε συνεργασία με την οικογένειά του,ήταν έργο του Συλλόγου.

Ο Σύλλογος βρέθηκε ακόμα δίπλα,όλα αυτά τα χρόνια σε όποιον Αρμενιανό ήρθε στην Αθήνα για θέματα υγείας.Τα πρώτα χρόνια της ιδρύσεώς του .πραγματοποιούσε το δεκαπεντάυγουστο παραδοσιακό γλέντι για τους χωριανούς στο χωριό ,καθώς και ημερήσια εκδρομή ,η οποία διατηρήτε ακόμα.Ησύσφιξη των σχέσεων των συγχωριανών τόσο στο λεκανοπέδιο ,οσο και στο χωριό πρωταρχικός σκοπός ,που νομίζω ότι καλά τα έχει καταφέρει όλα αυτά τα χρόνια.Σύσφιξη που στα τελευταία χρόνια σέρνει το χορό η πεντάμορφη ΄΄Ελευθερόπολις ΄΄,με τη δική της προσφορά ,κρατώντας τους απανταχού Αρμενιανούς σε μιά μακρόχρονη συντροφιά σχέσης και ενημέρωσης ,και προβολής του χωριού μας ,υψηλού επιπέδου ,ύλης και αναδρομής στο παρελθόν ,μουσαφίρησσα κάθε τρίμηνο ,στο κάθε Αρμενιανό σπίτι,με μια ανθοδέσμη γεγονότων και αναμνήσεων.

Εδώ βέβαια θα πρέπει να αναφέρουμε την προσφορά πολλών Αρμενιανών και να τους ευχαριστήσομε,ιδιαίτερα τον πρώην βουλευτή μας κ.Σήφη Μιχελογιάννη και αργότερα τον υπουργό μας κ. Νίκο Χριστοδουλάκη για ότι έκαναν για το χωριό μας,και τις οικονομικές τους ενισχύσεις με αποτέλεσμα ο Σύλλογος σήμερο να βρίσκετε με ιδιόκτητο γραφείο .

Η συνεργασία του Συλλόγου με τους κοινοτάρχες και αργότερα με τους δημάρχους ,συνεχείς και πάντα εποικοδομητική.Ο Σύλλογος παραβρέθηκε και εκπροσωπήθηκε όλα αυτά τα χρόνια όπου χρειάστηκε ,είναι μέλος της Ομοσπονδίας Σωματείων Αποκορώνου και μέλος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρητικών Σωματείων ,με ξεχωριστή παρουσία και προσφορά .εύχομαι η πλούσια ιστορική αναδρομή να αποτελέσει φάρο-οδηγό για τους νεότερους, και για τη συνέχεια ύπαρξης του συλλόγου, ενός συλλόγου που όχι μόνο άντεξε στο χρόνο αλλά είχε και έχει μεγάλη πολιτιστική προσφορά- εύχομαι να τα χιλιάσει.

ΜΕΛΗ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΑΡΜΕΝΙΑΝΩΝ  ‘Ο ΚΡΙΤΟΒΟΥΛΙΔΗΣ’  ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΕΤΙΑ 2017-2019
Ονοματεπώνυμο		Τ/Φ οίκιας	Κινητό
ΤΕΡΕΖΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ	Πρόεδρος	210 9024610	6938719309
ΤΕΡΕΖΑΚΗΣ  ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ  του ΣΠΥΡΟΥ	Αντιπρόεδρος	210	6937039599
ΚΟΥΡΟΜΙΧΕΛΑΚΗΣ ΑΡΓΥΡΗΣ	Γεν.Γραμματέας		6943734222
ΤΕΡΕΖΑΚΗ ΣΟΦΙΑ του Ελ.	Ταμίας	210 4961503	6974784326
ΓΑΛΑΝΑΚΗ ΜΑΡΙΑΝΝΑ	Μέλος	2104810383	6984508230
ΚΑΛΙΒΡΕΤΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ	Μέλος	210 5733560	6972712312
ΔΑΡΑΒΕΛΑ ΕΛΕΝΑ	Μέλος	210 4510028	6936781746
ΤΕΡΕΖΑΚΗΣ ΜΙΧΑΛΗΣ	Μέλος	2107654216	66943905292
ΚΑΒΡΟΥΛΑΚΗ-ΦΑΚΙΝΟΥ ΑΝΝΑ	Μέλος	2105133318	6975907039
ΜΕΛΗ	ΕΞΕΛΕΚΤΙΚΗΣ	ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ
ΒΑΓΙΩΝΑΚΗ ΕΛΕΝΗ	Μέλος Εξελ. Επιτροπής	210 4918765	6985050356
ΙΩΑΝΝΟΥ  ΜΑΡΙΑ	Μέλος Εξελ. Επιτροπής	210
ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ	Μέλος Εξελ. Επιτροπής	210 8313630	6973974170

ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΕΚΔΟΣΗΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ: ΤΣΑΚΙΡΑΚΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ 2109916613, 6972022660

ΑΡΜΕΝΟΙ – ΧΘΕΣ-ΣΗΜΕΡΑ

 

ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΜΑΣ

 

Το χωριό Αρμένοι αναφέρεται για πρώτη φορά σε ιστορικά βιβλία το 961 μ.Χ., έτος που ο Νικηφόρος Φωκάς κατέβηκε στην Κρήτη και στρατοπέδευσε στο χωριό μας για ανάπαυση των στρατευμάτων του. Σχετική αναφορά έχουμε από τον ιστορικό Νουχάκη, ότι οι Αρμένοι είναι χωριό «με άφθονα ψυχρά ύδατα-αναβλύζοντα αυτόθι», και ότι υπάρχει μεγάλη ιστορική πλάτανος εν τω μέσω πλήθους πηγών-ποταμών κάτω από την οποία εγένοντο αι ιστορικαί συνελεύσεις. Η κτίσις των Αρμένων ανάγεται εις τον Θ΄αιώνα μ.Χ. ότε Αρμένοι εκ Βυζαντίου κατήλθαν και εγκατάστησαν εκεί. Την ονομασία του πήρε-κατ’ άλλους ότι οι πρώτοι κάτοικοί του ήταν Αρμένιοι ή οι πρώτοι κατοικήσαντες στο χωριό ήταν οικογένεια με το όνομα Αρμένης. Το χωριό μας όμως, προϋπήρχε τουλάχιστον από της παλαιοχριστιανικής περιόδου όπως αποδεικνύεται σήμερα, από τα ευρήματα ψηφιδωτών του Αγ. Ιωάννου και εκείνων που υπήρχαν στο Ιερό Ναό της Παναγίας προ της ανακαινίσεως της. Το 1822 για λίγα χρόνια ονομάστηκε Ελευθερόπολις, λόγω των πολλών αγωνιστών που είχε δώσει στους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες της Κρήτης και του Έθνους, όπως αναφέρει ο ιστορικός Ξάνθης.

Το 1822 και συγκεκριμένα την 22^α Μαΐου υπεγράφει στους Αρμένους υπό της Κρητικής Συνελεύσεως το καταρτισθέν στην Επίδαυρον πολίτευμα. Οι πληρεξούσιοι της Κρήτης που το υπέγραψαν, είχαν προσκληθεί εκεί από τον διοργανωτή της εν Ελλάδι κεντρικής Διοικήσεως Πέτρο Σκυλίτση-Ομηρίδη. Ιστορικά ακόμη να αναφέρουμε την πραγματοποίηση πολλών συμβουλίων και συνελεύσεων κάτω από τον ιστορικόν Πλάτανον (ιδιοκτησίας Στρατή Μπουρνάζου), αργότερα υπό τον Εθνάρχη Ελευθέριο Κ. Βενιζέλο, πριν από την πραγματοποίηση των διαφόρων επαναστάσεων, ιδιαίτερα της επαναστάσεως του Θερίσου με τους αρχηγούς και οπλαρχηγούς των γύρω χωριών, έως ότου επέλθει η πολυπόθητη Ένωσης της Κρήτης με την υπόλοιπη Ελλάδα. Φίλοι και συμπολεμιστές του Αρμενιανοί που κατέφθαναν όταν ερχόταν στον πλάτανο να συζητήσουν ήταν ο Παπαδοσταύρος – ο Πατηνιωτάκης Σταύρος – ο Σκανταλονικολής – ο Μπουρναζογιώργης – ο Γιάνναρης και ο Φρεσκάκης ο Γιώργης. Κάποτε γύρω στα 1906-1907  χρόνια που ο Βενιζέλος επισκεπτόταν τους Αρμένους και βρισκόταν στο σπίτι του Σκαντάλη μετά το φαγητό ο Μανωλιός από τη Ραμνή και αργότερα παπά Μανώλης ρωτά το Βενιζέλο ‘‘και πότε καπετάν Λευτέρη θωρείς την Ένωση’’ απαντώντας λέει στον Παπαδοσταύρο υπάλληλο της Νομαρχίας  Σφακίων και τελευταίο Δήμαρχο Αρμένων (Βενιζελικός Δήμος), Σταύρο θωρείς τη σκάλα εκείνη δείχνοντας την πετρόσκαλα του Σκαντάλη-μπορείς να την ανέβεις αν δεν πατήσεις σκαλί σκαλί-όχι λέει ο Παπαδοσταύρος, έτσι και η Ένωσης θα γίνει σιγά σιγά και θα θυσιάσουμε την Κρήτη για το μεγαλείο της πατρίδας. Εδώ να πούμε ότι οι Δήμοι του Αποκόρωνα ήταν ο Δήμος Αρμένων, που υπαγόταν 14 χωριά με 3.246 κατοίκους, του Βάμου και 16 χωριά και 4.781 κατοίκους, του Φρε με 14 χωριά και 4.329 κατοίκους και του Μαθέ με 18 χωριά και 4.167 κατοίκους. Στους Αρμένους 18 και 19 Σεπτεμβρίου το 1911 έγιναν Παγκρήτιοι σκοπευτικοί αγώνες. Τα αποτελέσματα των αγώνων ήταν: πρώτος ελεύθερος σκοπευτής ο Εμμανουήλ Φουράκης από τα Χανιά μέλος του Συλλόγου ‘‘Κόδρος’’ , δεύτερος ο Ηλίας Κόλιας επιλοχίας υπηρετών εν Κρήτη, τρίτος ο Πέτρος Κουταλώνης από τα Κεραμιά μέλος του σκοπευτικού Συλλόγου ‘‘Ο Αποκόρωνας’’ και τέταρτος ο Βασίλης Χατζητζανάκης από το Γαλατά μέλος του σκοπευτικού Συλλόγου ‘‘Ο Ιδομενεύς’’.

Σαν ομάδες:πρώτη του Συλλόγου  Κόδρος, δεύτερη η στρατιωτική εκ Χωροφυλάκων και τρίτη η σκοπευτική ομάδα του χωριού Κάινας Αποκορώνου. Στο σημείο αυτό να αναφέρουμε τις εντυπώσεις επωνύμων της εποχής για τους Αρμένους: ο Ιωσήφ Χατζηδάκης το 1881 αναφέρεται στο ιστορικό τοπίο ενώ το Οκτώβριο του 1895 ο Αντώνης Σπηλιωτόπουλος απεσταλμένος του Αθηναϊκού τύπου παραθέτει τον όρκο που έδωσαν το 1822 οι πληρεξούσιοι της Κρήτης. Τον Ιούλιο 1896 οι ηγέτες της επαναστάσεως Μαθιός Μυλωνογιάννης, Γερμανός Αποστολάκης, Γεώργιος και Παρασκευάς Κοτσαμπασάκης και ο Δήμαρχος Αρμένων Παντελής Χατζημανωλάκης δίνουν στον Πλάτανο συνέντευξη τύπου στο διαπρεπή δημοσιογράφο και λόγιο Ν.Ι Σπανδωνή, ενώ Το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους άλλος διαπρεπής δημοσιογράφος και ποιητής ο Σπύρος Δάσιος γράφει ότι ένα κομμάτι από το παράδεισο είναι το πέριξ του θαυμάσιου Πλατάνου εξελισσόμενο τοπίο. Στον παμμεγέθη ωραίο Πλάτανο αναφέρεται στο ημερολόγιο του και ο Κυριακούλης Πιεράκος Μαυρομιχάλης, που είχε επισκεφτεί τους Αρμένους το 1896 ως επαναστάτης και το Μάρτιο του 1897 ως αξιωματικός του επιτελείου του Ελληνικού στρατού.

Ο Μιχάλης Δέφνερ στο βιβλίο του οδοιπορικές εντυπώσεις από τη Δυτική Κρήτη το 1928 και ο Ι. Νουχάκης στο βιβλίο του Κρητική Χωρογραφία το 1903 γράφουν για την ιστορικότητα και την ωραιότητα του Πλατάνου, ενώ ο Γιώργος Σουρής που επισκέφτηκε μετά από κάποιο γάμο στα Χανιά τους Αρμένους εγκωμιάζει  στο Ρωμιό τους Αρμένους με αρκετούς στίχους ‘‘και από το γάμο φύγαμε και στους Αρμένους πήγαμε και ‘κει για λίγο ξέχασα τις νόταις του Ρωμάνου κι έστρωσα την αρίδα μου στον ίσκιο του Πλατάνου’’. Ο Σπύρος Μελάς συγγραφέας και ακαδημαϊκός  επισκέφτηκε το 1950 τον ιστορικό Πλάτανο και γράφει τις εντυπώσεις του στο φιλολογικό περιοδικό ‘‘Ελληνική δημιουργία’’, το ίδιο κάνει και ο Στέργιος Σπανάκης στο δίτομο  οδηγό του για την Κρήτη. Επίσης ο Παντελής Πρεβελάκης , ο μεγάλος μας πεζογράφος και ιστορικός της τέχνης θαύμαζε και επισκεπτόταν συχνά τον Πλάτανο αφιερώνοντας πολλές σελίδες του στην ιστορική μυθιστορία του ‘‘Ο Κρητικός’’ , αναφερόμενος βέβαια και στο 1897 όπου συνάχθηκαν οι κεφαλές της Κρήτης.

Στους Αρμένους λειτούργησε την πρώτη δεκαετία του 19^ου  αιώνα Παρθεναγωγείο με μαθητές από τα γύρω χωριά. Ο σημερινός Πλάτανος της πλατείας των Αρμένων είχε φυτέψει το 1910 ο καφετζής της πλατείας Λιάπης και ο Δημήτρης Καβρουλάκης σχολίασε το γεγονός με την μαντινάδα ‘‘Εις την πλατεία ο Πλάτανος περήφανα που στέκει ο Λιάπης τον εφύτεψε μόνο να το κατέχεις’’.

Οι Αρμένοι σήμερα, δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Αρμένων είναι από τα ωραιότερα χωριά του Αποκόρωνα και του νομού μας, βρίσκεται σε μια συνεχή ανερχόμενη πορεία, με κύριο πλεονέκτημα το παραδεισένιο φυσικό περιβάλλον, τη μικρή απόσταση από την όμορφη πόλη των Χανίων και το λιμάνι της Σούδας. Έτσι γίνεται χώρος αναψυχής και επισκέψιμος χώρος για πολλούς τουρίστες και Χανιώτες που καταφθάνουν ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες και όχι μόνο. Το χωριό κατά την πορεία του μέσω των αιώνων έδωσε και γέννησε αξιόλογους ανθρώπους, αγωνιστές, ήρωες και διακεκριμένους επιστήμονες με μεγάλη κοινωνική προσφορά. Ένας από αυτούς που αξίζει να αναφερθεί είναι και ο συγχωριανός μας κ. Νίκος Μιχαήλ Χριστοδουλάκης, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών από το 1996 έως το Μάρτιο του 2000 επί Πρωθυπουργίας Κώστα Σημίτη. Είχαν προηγηθεί βέβαια στην πολιτική δύο βουλευτές πολύ αξιόλογοι Μιχελογιάννηδες-ο Γεώργιος Ιωσήφ Μιχελογιάννης (καταγωγή Ραμνή) και ο ανιψιός του Ιωσήφ  Δημητρίου Μιχελογιάννης. Άξιο αναφοράς η πλούσια και μεγάλη προσφορά του πατέρα του Σήφη, συνταγματάρχη Δημήτρη, σύζυγο της Μαρίκας Βασμουλάκη,στην εθνική αντίσταση κατά των Γερμανών, προτομή του οποίου υπάρχει στη Ραμνή.

Ο πολιτιστικός Σύλλογος του χωριού ιδρύθηκε το 1979 με την επωνυμία ‘‘Κριτοβουλίδης’’, τιμής ένεκεν στο συγχωριανό Καλλίνικο Κ. Κριτοβουλίδη, λόγιο,επαναστάτη και αγωνιστή. Ο Κυριακός Καλλίνικος Κριτοβουλίδης (1792-1868) υπήρξε μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της Κρήτης του 18^ου αιώνα , μέλος της φιλικής εταιρίας, κορυφαίος ηγέτης της επανάστασης, λόγιος και ιστορικός. Η καταγωγή του ήταν από τους Αρμένους-εξ’ Αρμένων των Ιπποκορωνίων ορμώμενος-αναγράφεται σε κείμενα του 1868, από την οικογένεια Μαραγκουδάκη. Στην Κρήτη από το Νοέμβριο του 1821 με το σχηματισμό της Επαναστατικής  Διοικήσεως ο Κριτοβουλίδης  ορίζεται συγγραμματέας μαζί με τον Νεόφυτο Οικονόμου της Διοικήσεως αυτής και κατόπιν Διευθυντής του γραφείου Διοικήσεως, ενώ στη Γενική Συνέλευση των Κρητών στους Αρμένους το 1822 είναι πληρεξούσιος Αποκορώνου. Πληρεξούσιος είναι και στη συνέλευση της Αρκούδαινας του επόμενου έτους. Διετέλεσε ακόμα σύμβουλος του Σήφακα, Γενικός Γραμματέας του  Επαρχείου Αποκορώνου(1824) και μέλος της τριμελούς διοικητικής επιτροπής το1825, στην οποία είχε αναθέσει η κεντρική κυβέρνηση της Ελλάδος την διακυβέρνηση της Κρήτης και κατόπιν το 1828 μέλος του Κρητικού Συμβουλίου της προσωρινής κυβέρνησης της Κρήτης, εκ μέρους της οποίας ο Κριτοβουλίδης μετά του μεγάλου Μαυροκορδάτου και του Γεωργίου Καλλέργη μεταβαίνουν στο Ναύπλιο ‘‘ίνα προσφέρωσι τα σεβάσματα των Κρητών στον Καποδίστρια.

Στην Δ΄ Εθνική συνέλευση του Άργους ο Κριτοβουλίδης ήταν πληρεξούσιος των αποίκων της Κρήτης.

Πέθανε στις 4 Ιουλίου 1868 και ο Νίκανδρος Ζανούβιος τον αποχαιρετά στην Αγία Ειρήνη των Αθηνών εγκωμιάζοντας την φρόνηση την καρτερία την αγαθότητα και την τιμιότητα του. Ο πολύτιμος αυτός ανήρ εγκαταλείπει χήρα και ορφανά εν’ άκρα πενία αλλά τοιαύτη η μοίρα των αγωνιστών.

Αξίζει ακόμα να αναφέρουμε ότι στον Μακεδονικό αγώνα μαζί με τον Παύλο Μελά, Γεώργιο Τσόντο – Βάρδα, στην ομάδα του Παύλου Γύπαρη υπηρέτησαν και ο Γιάννης Ν. Τερεζάκης καθώς και ο Προεστάκης Κωνσταντίνος.

Στην εποχή μας οι Αρμένοι έχουν την ευτυχία να έχουν αρκετούςι πανεπιστημιακούς καθηγητές:

1. Τον Σήφη Γ.Μιχελογιάννη αναπληρωτή καθηγητή παιδονευροψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.
2.  Τον Θεόδωρο Δ. Μουντοκαλάκη  καθηγητή παθολογίας της ιατρικής σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο  οποίος τιμήθηκε 6/12/2002 με το βραβείο εξαιρετικής Πανεπιστημιακής διδασκαλίας από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας κ. Κωστή Στεφανόπουλο.
3. Τον Καλλιβρετάκη Λεωνίδα , ο οποίος από το 1988 εργάζεται στο Ινστιτούτο Ελληνικών ερευνών ,το οποίο ασχολείται με θέματα ιστορίας , εθνολογίας και διαχειρίζεται διάφορα ερευνητικά προγράμματα και το 2001 εκλέγεται διευθυντής έρευνας.
4. Τον Χαλβαδάκη Κωνσταντίνο του Προκοπίου περιβαντολόγο καθηγητη στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου στη Μυτιλήνη.
5. Τον Παρασκεουδάκη Πέτρο , ο οποίος βρίσκεται και εργάζεται στην Αμερική.
6. Τον Μελισσάκη Ιωάννη καθηγητή χειρουργικής.
7. Την Παπαδοπούλου – Μανταδάκη Σμαράγδη επίκουρο καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων,
8. Τον Μιχάλη Ανδρέου Πατεράκη καθηγητής στη Νομική του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης  και
9. Τον Χριστοδουλάκη Νίκο του Μιχαήλ καθηγητή οικονομικής ανάλυσης στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Από το Νοέμβριο του 1993 έως το Φεβρουάριο του 1996 διετέλεσε Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Τεχνολογίας. Την περίοδο 1992-1994 ήταν Αντιπρύτανης του Οικονομικού Πανεπιστημίου και αργότερα οικονομικός σύμβουλος του Πρωθυπουργού Κ.Σημίτη έως ότου το 1996 υπουργοποιήθηκε.

Μια ακόμη προσωπικότητα διεθνούς ακτινοβολίας θεωρείται και η Υψίφωνος-Σοπράνο Τερέζα Στράτας, γεννημένη από γονείς μετανάστες στην Αμερική 26 Μαΐου 1938. Μητέρα της ήταν η Αργυρώ Τερεζάκη εξ’ ου και το καλλιτεχνικό της Τερέζα και πατέρα το Μανώλη Στρατάκη από την  Κίσσαμο εξ’ ου και το Στράτας. Σε ηλικία 12 ετών τραγούδησε εκεί στο ραδιόφωνο ελαφρά ελληνικά τραγούδια. Το 1958 ξεκινά επαγγελματικά ως ‘‘Μιμή’’ στη όπερα Μποέμ στο φεστιβάλ όπερας του Τορόντο. Η εξέλιξη ραγδαία με ρεσιτάλ σ’ όλο τον κόσμο, Σκάλα του Μιλάνου – Όπερα Βερολίνου – στην Αγγλία – Γαλλία – Σοβιετική Ένωση και αλλού. Στην Αθήνα έχει εμφανιστεί στο αρχαίο Θέατρο – Ηρώδειο των Αθηνών. Έχει γυρίσει έργα και ταινίες βίντεο που πουλιούνται σ’ όλο τον κόσμο. Μερικά από αυτά είναι:

   StrataSphere (Στρατόσφαιρα) (1989) Μιούζικαλ, μια παρουσίαση ενός βαθύτερου πορτρέτου με επιλογές από τα έργα της Τερέζας.

  La Boheme (Η Μποέμ) (1982) Μιούζικαλ σε σκηνοθεσία Φράνκο Τζεφιρέλι, με συμπρωταγωνιστή το Χοσέ Καρρέρας, στα Ιταλικά.

  La Traviata (Η Τραβιάτα) (1982) Όπερα του Γκιουζέπε Βέρντι, σε σκηνοθεσία Φράνκο Τζεφιρέλι, με συμπρωταγωνιστή τον Ντομινίνγκο Πλατσίνο, και με την Ορχήστρα της Μετροπόλιταν Όπερας.

Amahl and The Night Visitors (Ο Αμάλ και οι επισκέπτες της νύχτας) (1978) Λαϊκή όπερα με θέμα ένα ανάπηρο παιδί τον Αμάλ, που παίρνει την ευλογία από τον νεογέννητο Χριστό. Προβλήθηκε κατ’ επανάληψη από την ΕΡΤ 1.

   SALOME (Σαλώμη) Όπερα του Ρίχαρντ Στράους, με την Τερέζα στον ομώνυμο ρόλο και την Φιλαρμονική της Βιέννης.

Paggliaci/Puccini/Leoncavallo: II Tabarro/Pagliacci (1994) Μιούζικαλ με συμπρωταγωνιστές τον Ντομινίνγκο Πλατσίνο και τον Λουτσιάνο Παβαρότι.

Under the Piano(1996) Δράμα γυρισμένο στον Καναδά.

The Ghosts of Versailles – John Corigliano (1992), Mozart – Cosi Fan Tutte (1991), Live From The Met Highlights (1986), Der Zarewitsch του Frank Lehar και άλλα.

Στο βιογραφικό της αναφέρεται ως ΕλληνοΑμερικοΚαναδή λυρική Σοπράνο με απαλή και πλούσια φωνή, που το τραγούδι της ταυτίζεται με μια έντονη προσωπικότητα και μια δραματική επικοινωνιακή αίσθηση. Από τους Αρμένους πέρασε για τελευταία φορά το1998.

Ο Σύλλογος εκτός των άλλων έκανε τα αποκαλυπτήρια των μνημείων , πεσόντων του χωριού μας – Καλλίνικου Κριτοβουλίδη – Ανέστη Αναστασιάδη, που θυσιάστηκε στη μάχη του Ακρωτηρίου το 1897, καθώς και η προτομή του γιατρού για πολλά χρόνια στο χωριό μας Γεωργίου Ιωσήφ Μιχελογιάννη (σε συνεργασία με την οικογένεια του) έργα του Συλλόγου.

Ο Σύλλογος Αρμενιανών σήμερα είναι μέλος της Ομοσπονδίας Σωματείων Αποκορώνου και της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Κρητικών Σωματείων με μεγάλη κοινωνική και πολιτιστική προσφορά. Εκδίδει δε, τρίμηνη εφημερίδα με τίτλο ‘‘Ελευθερόπολις’’.

 

Πηγές: ‘‘ΟΙ ΑΡΜΕΝΟΙ ΣΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ’’ Στέφανου Κ. Φρεσκάκη, επιτίμου προέδρου Παγκρητίου αδερφότητος Μακεδονίας – έκδοση 1991 του Συλλόγου Αρμενιανών  Αττικής ‘‘Ο ΚΡΙΤΟΒΟΥΛΙΔΗΣ’’

Εφημερίδα των Αρμενιανών ‘‘ΕΛΕΥΘΕΡΟΠΟΛΙΣ’’

Γιάννης Χρήστου Τερεζάκης

Πρόεδρος του Συλλόγου Αρμενιανών Αττικής ‘‘Ο Κριτοβουλίδης’’

Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Σωματείων Αποκορώνου

Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Τεχνιτών και Υπαλλήλων Αλλαντοβιομηχανίας και Επιχειρήσεων Τυποποιημένων Τροφών εκ Κρέατος

 

ΑΘΗΝΑ

ΑΠΡΙΛΗΣ 2010

 

Οι Αρμένοι είναι χωριό του δήμου Αποκορώνου, της περιφερειακής ενότητας (πρώην νομού) Χανίων, στην περιφέρεια Κρήτης. Σύμφωνα με την απογραφή του 2011, οι Αρμένοι έχουν 345 κατοίκους. Βρίσκονται σε υψόμετρο 50 μέτρων, στις όχθες του ποταμού Ξιδέ, και διαθέτει άφθονες πηγές. Απέχει 21 χιλιόμετρα από τα Χανιά.^[1]

Ιστορικά στοχεία

Όπως υποδηλώνει το όνομά του, στο χωριό εγκαταστάθηκαν μετά την ανάκτηση της Κρήτης από τον Νικηφόρο Φωκά το 961, Αρμένιοι στρατιώτες, τμήμα του βυζαντινού στρατού. Στο χωριό υπάρχουν ίχνη κατοίκησης από την παλαιοχριστιανική εποχή. Γύρω από τον ναό της Παναγίας βρέθηκε παλαιοχριστιανική βασιλική.^[2] Σε ανασκαφές στον ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου βρέθηκε ότι στη θέση του ναού υπήρχε βασιλική της οποίας το ψηφιδωτό χρονολογήθηκε στο β΄μισό του 6ου αιώνα και αποδόθηκε στο συνεργείο που κατασκεύασε το δάπεδο της βασιλικής στην Αλμυρίδα.^[3]

Το χωριό αναφέρεται από τον Φραντσέσκο Μπαρότσι το 1577 ως Armenus στην επαρχία Αποκορώνου. Στην ενετική απογραφή του 1583 από Καστροφύλακα αναφέρεται ως Armenus με 233 κατοίκους, ονομασία την οποία χρησιμοποιεί και ο Βασιλικάτα το 1630.^[1] Κατά την διάρκεια της επανάστασης του 1821, οι Αρμένοι ορίστηκαν έδρα της προσωρινής επαναστατικής κυβέρνησης Κρήτης και στις 22 Μαΐου 1822, στους Αρμένους υπογράφηκε από τους οπλαρχηγούς το σύνταγμα της Επιδαύρου. Το χωριό ονομάστηκε τότε Ελευθερούπολη.^[1] Κατά τη διάρκεια της επανάστασης του 1897, στις 26 Ιουνίου, η Πρώτη Επαναστατική Συνέλευση συνήλθε στους Αρμένους, πρωτού μετακινηθεί στις Αρχάνες στις 30 Ιουνίου.^[1][4]

Σύμφωνα με την αιγυπτιακή απογραφή του 1834, στο χωριό κατοικούσαν 60 χριστιανικές και 15 μουσουλμανική οικογένεια. Το 1881 είχε 679 κατοίκους (595 χριστιανούς και 84 Τούρκους) και ήταν έδρα ομώνυμου δήμου.^[1] Αναλυτικά η δημογραφική πορεία του χωριού σύμφωνα με τις απογραφές:

Αξιοθέατα

Οι πλούσιες πηγές της περιοχής οδήγησαν στην κατασκευή νερόμυλων στους Αρμένους. Ο νερόμυλος ιδιοκτησίας Κληρονόμων Μανούσακα και Μανουσογεωργάκη και Κουταράκη έχει χαρακτηριστεί ιστορικό διατηρητέο μνημείο, καθώς αποτελεί τυπικό δείγμα αρχιτεκτονικής προβιομηχανικής περιόδου, τα αρχιτεκτονικά στοιχεία και η δομή των χώρων του συγκροτήματος συνδέονται με την λαϊκή παράδοση της Κρήτης του 18ου αιώνα, που έχει τις καταβολές της στην αρχιτεκτονική της όψιμης Βενετοκρατίας. Αποτελείται από τέσσερις ισόγειους χώρους και ένα στον όροφο που χρησιμοποιείται για κατοικία του μυλωνά. Στους υπόγειους χώρους υπάρχουν: προθάλαμος – χώρος αποθήκευσης σιτηρών, όπου βρίσκεται και η είσοδος του αλευρόμυλου. Ο κυρίως χώρος του αλευρόμυλου διαθέτει τρία ζεύγη μυλόπετρων με τρία πηγάδια (Βουτσιά) και τρία στόμια εξόδου νερού (ζουριά) αντίστοιχα. Η ανατολική όψη του συγκροτήματος χαρακτηρίζεται από τα πηγάδια και την είσοδο στον μύλο ενώ η δυτική χαρακτηρίζεται από τις λίθινες λαξευτές αντηρίδες, τα υπό μορφή καμάρας λαξευτά στόμια εξόδου νερού και τα αντίστοιχα παράθυρα πάνω από κάθε αντηρίδα. Το συγκρότημα στεγάζεται σε μονόρριχτες καμαροσκεπείς στέγες ενώ ο χώρος κατοικίας του μυλωνά έχει δίρριχτη κεραμοσκεπή.^[6] Βρίσκεται στην είσοδο του χωριού και υπέστη ζημιές από το έργο υδροληψίας. Στη θέση Σούρπο, όπου βρισκόταν επί ενετικών χρόνων χωριό, σωζόταν μέχρι πρόσφατα σε άριστη κατάσταση ο νερόμυλος «του Φράγκου».^[2]

Από τους ναούς του χωριού, ενδιαφέρον παρουσιάζουν ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, του 16ου αιώνα, κάτω από τον οποίο εντοπίστηκαν σε ανασκαφή τοίχοι παλαιότερου, μονόχωρου τρουλλαίου ναού, ο οποίος χρονολογήθηκε με βάση τα σπαράγματα των τοιχογραφιών στα τέλη του 12ου-αρχές του 13ου αιώνα,^[3] και ο νεώτερος ναός του Αγίου Νικολάου.^[2]